Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Bronisław Geremek » Biografia

Biografia

Bronisław Geremek (1932-2008)

Urodził się 6 marca 1932 r. w Warszawie. W 1954 r. ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1956-58 odbył studia podyplomowe w Ecole Pratique des Hautes Etudes w Paryżu. W 1960 r. uzyskał doktorat, a w 1972 r. habilitację w Polskiej Akademii Nauk. W 1989 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym.

Był uczniem wybitnych historyków: Profesorów Mariana Małowista, Maurice Lombarda i Fernanda Braudela.

Główną domeną działalności naukowej prof. Bronisława Geremka stały się badania nad historią kultury i społeczeństwa wieków średnich. Na jego dorobek naukowy i akademicki składają się bardzo liczne artykuły, wykłady i odczyty, oraz 10 książek przetłumaczonych na 10 języków.

Rozprawa doktorska prof. Geremka z 1960 r. poświęcona rynkowi pracy w średniowiecznym rzemiośle paryskim, oraz habilitacja z 1972 r, na temat grup marginesu społecznego w średniowiecznym Paryżu, stały się książkami, które wytyczyły nowe kierunki badań w europejskiej i światowej refleksji historycznej, przynosząc mu wielkie uznanie w świecie humanistyki oraz międzynarodową sławę. Ich autor stał się intelektualnym guru europejskiej humanistyki, a jego prace dotyczące marginesu społecznego, stosunku do mniejszości czy średniowiecznych korzeni europejskiej tożsamości weszły na stałe do dorobku myśli nt. przeszłości i współczesności naszego kontynentu.

Prawie całe życie prof. Bronisława Geremka jako naukowca i badacza było związane z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, gdzie pracował w latach 1955-85. W latach 1960-65 był wykładowcą na Sorbonie w Paryżu i kierownikiem tamtejszego Centrum Kultury Polskiej. Międzynarodowe uznanie dla osiągnięć naukowych prof. B. Geremka znalazło swój wyraz w uhonorowaniu go 23 doktoratami honoris causa, nadanymi mu m.in. przez uniwersytety w Bolonii, Utrechcie, Paryżu (Sorbona), Nowym Jorku (Columbia), Krakowie (UJ). W 1992 roku został mianowany profesorem wizytującym w College de France. Był ponadto członkiem Academia Europaea, Pen Clubu, Societe Europeenne de Culture oraz licznych towarzystw i stowarzyszeń.

Jako działacz polityczny prof. Bronisław Geremek był jednym z architektów fundamentalnych zmian politycznych w Polsce i w Europie Środkowej.
Przyczynił się do pokojowych przemian demokratycznych i do wprowadzenia zasad społeczeństwa obywatelskiego.

W latach 1950-68 był członkiem rządzącej PZPR, z której wystąpił na znak protestu przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.

W latach siedemdziesiątych prof. Geremek zaliczał się już do czołowych postaci polskiej opozycji demokratycznej. W latach 1978-81 był współzałożycielem i wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych; inicjatywy, której celem było przywrócenie prawdy w nauczaniu współczesnej historii Polski i odrzucenie komunistycznej cenzury.

W sierpniu 1980 r. prof. Geremek związał się z ruchem społecznego protestu robotników Gdańska i został jednym z głównych ekspertów i doradców rodzącego się wówczas NSZZ "Solidarność". W 1981 roku, na Pierwszym Krajowym Zjeździe "Solidarności" przewodniczył Komisji Programowej. Internowany po wprowadzeniu stanu wojennego, zwolniony w 1981 roku, został doradcą zdelegalizowanej wówczas "Solidarności" i blisko współpracował z Lechem Wałęsą, późniejszym laureatem pokojowej Nagrody Nobla i pierwszym prezydentem RP pochodzącym z wolnych i demokratycznych wyborów. Był aresztowany w 1983 r. przez ówczesne władze komunistyczne, które oskarżyły go o prowadzenie nielegalnej działalności politycznej. W latach 1987-89 przewodniczył Komisji Reform Politycznych Komitetu Obywatelskiego, która przygotowała koncepcje pokojowych przemian demokratycznych w Polsce.

Mimo zaabsorbowania polityką Bronisław Geremek nigdy nie zerwał więzi z warszawską Alma Mater. Jego wychowankowie cenili go za bezpośredniość i przyjacielski stosunek do nich. W środowiskach naukowych i studenckich Warszawy, Bronisława Geremka uważano za człowieka łagodnego, ale bardzo stanowczego, który ponadto obdarzony był bystrym dowcipem i doskonałą pamięcią.

Prof. Bronisław Geremek odegrał wybitną rolę w czasie obrad tzw. Okrągłego Stołu z władzami PRL w 1989 r, które doprowadziły do pierwszych od zakończenia II wojny światowej wolnych wyborów parlamentarnych w Polsce, a następnie do upadku reżimu komunistycznego.

Będąc od 1989 r. posłem na Sejm RP, prof. Geremek przewodniczył m.in. Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych (1989-97), Komisji Konstytucyjnej (1989-91). Należał do założycieli Unii Demokratycznej (potem Unii Wolności) i był przewodniczącym klubu parlamentarnego tej partii 1990-97. Pełniąc te funkcje stał się orędownikiem uzyskania przez Polskę pełnego członkostwa w NATO i w Unii Europejskiej. Na forum parlamentarnym zarówno zwolennicy jak i oponenci prof. Bronisława Geremka byli zgodni co do tego, że był on świetnym i przekonywującym mówcą.

Bronisław Geremek został nagrodzony wieloma odznaczeniami i wyróżnieniami. Posiadał m.in. Wielki Krzyż z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN, oraz Pour le Mérite. Był też oficerem Legii Honorowej Republiki Francuskiej. 11 listopada 2002 roku uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem państwowym - Orderem Orła Białego.

W jednym z wywiadów Bronisław Geremek powiedział, że 'historyk średniowiecza z natury rzeczy jest niewolnikiem własnego wyboru'. W jego przypadku - zarówno historyka jak i polityka - owo niewolnictwo wiązało się jednak z odpowiedzialnością za publiczne dobro obecnej i przyszłej Polski i Europy.

Po wyborach do Sejmu RP w 1997 roku i powołaniu nowego rządu, dnia 31 października 1997 r. objął urząd Ministra Spraw Zagranicznych RP. Funkcję tę pełnił do czerwca 2000 r.

Od 26 lipca 2000 roku do końca III kadencji, tj. do dnia 18 października 2001 prof. Bronisław Geremek pełnił funkcję przewodniczącego Sejmowej Komisji Prawa Europejskiego.

Profesor Bronisław Geremek kierował też pracami Katedry Cywilizacji Europejskiej w Kolegium Europejskim w Natolinie. Katedra ta, ufundowana przez Robert Bosch Stiftung, jest ośrodkiem poświęconym studiom i refleksji nad historią i kulturową tożsamością Europy. 

W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 r. został wybrany z list komitetu Unii Wolności, zdobywając w okręgu warszawskim największą liczbę głosów - ponad 114 tysięcy. Był to drugi wynik w całym kraju. W Parlamencie Europejskim był członkiem Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy - ALDE.

Zginął tragicznie w dniu 13 lipca 2008 roku w drodze na ostatnie przedwakacyjne posiedzenia Komisji w Parlamencie Europejskim.